Description
रासायनिक घटक
▸ यामध्ये प्रोपिकोनॅझोल 25% ई.सी. (Propiconazole 25% EC – Emulsifiable Concentrate) हा रासायनिक घटक असतो.
रासायनिक गट
▸ ट्रायझोल (Triazoles)
बुरशीनाशक प्रकार व क्रिया प्रकार:
▸ बुरशीनाशक प्रकार: आंतरप्रवाही (Systemic)
▸ हे आंतरप्रवाही असल्यामुळे फवारणी द्वारे वापरल्यानंतर वनस्पतीच्या पानांद्वारे आणि खोडाद्वारे वेगाने आत मध्ये शोषले जाते. हे वनस्पतीच्या झायलम (Xylem) पेशींद्वारे खालून वरच्या दिशेने (Acropetal movement) प्रवास करते, त्यामुळे नवीन येणाऱ्या शेंड्यांना/पालवीलाही संरक्षण मिळते.
▸ क्रिया प्रकार: प्रतिबंधात्मक, उपचारात्मक आणि निर्मूलन (Preventive, Curative & Eradicant)
▸ हे बुरशीजन्य रोगाचा प्रादुर्भाव होण्यापूर्वी वापरल्यास प्रतिबंधात्मक (Preventive) म्हणून काम करते. तसेच रोगाचा प्रादुर्भाव झाल्यानंतर वापरल्यास, ते बुरशीची वाढ थांबवून उपचारात्मक (Curative) नियंत्रण देते.
▸ टिप: यामधील प्रोपिकोनॅझोल मध्ये अत्यंत प्रभावी उपचारात्मक (Curative) आणि किक-बॅक ॲक्शन (Kick-back action) असते. म्हणजेच बुरशीची वाढ झाली असेल तरीही, हे बुरशीच्या ‘एर्गोस्टेरॉल’ निर्मितीत अडथळा आणून त्या बुरशीला पूर्णपणे नष्ट करू शकते.
कार्यपद्धती (Mode of Action)
▸ प्रोपिकोनॅझोल (Propiconazole) हे सुद्धा ‘एर्गोस्टेरॉल जैवरासायनिक संश्लेषण अवरोधक’ (Sterol Biosynthesis Inhibitor – SBI) गटातील आहे.
▸ हे बुरशीनाशक बुरशीच्या पेशींच्या संरक्षणासाठी आणि वाढीसाठी अत्यंत आवश्यक असलेल्या ‘एर्गोस्टेरॉल’ (Ergosterol) या घटकाची निर्मिती होण्यापासून रोखते. एर्गोस्टेरॉल तयार न झाल्यामुळे बुरशीची पेशीभित्तिका (Cell Membrane) कमकुवत होते, अपूर्ण राहते आणि तिचे कार्य कोलमडते, ज्यामुळे बुरशीचा नाश होतो.
▸ याला ‘डी.एम.आय.’ (DMI – Demethylation Inhibitor) असेही म्हणतात. हे विशेषतः बुरशीमधील C-14 अल्फा-डेमिथायलेज (C-14 alpha-demethylase) या एन्झाईमवर हल्ला करते.
वापरण्याची पद्धत
▸ फवारणी (Foliar Spray)
प्रोपिकोनॅझोल 25% ई.सी. पीक व लक्षित बुरशीजन्य रोग
| पिक | लक्ष्यित बुरशीजन्य रोग |
|---|---|
| कांदा |
▸ भुरी (Secondary, Preventive + Curative) |
| कोबी फुलकोबी ब्रोकोली रेड कॅबेज |
▸ भुरी (Primary, Preventive + Curative) |
| बटाटा | ▸ अल्टरनारिया पानांवरील ठिपके,लवकर येणारा करपा (Primary, Preventive + Curative) ⚠️ ब्लॅक स्कर्फ / कंदकुज / लेट ब्लाइट – नियंत्रण नाही |
| काकडी कारले दोडका दुधी भोपळा घोसवळे |
▸ भुरी (Primary, Preventive + Curative) ▸ अल्टरनारिया ठिपके (Secondary, Preventive) ⚠️ डाऊनी मिल्ड्यू – Primary नाही |
| आले हळद |
⚠️ रायझोम कंदकुज – नियंत्रण नाही ▸ अल्टरनारिया पानांवरील ठिपके (Secondary, Preventive) |
| टोमॅटो | ▸ भुरी (Primary, Preventive + Curative) ▸ अल्टरनारिया पानांवरील ठिपके (Primary, Preventive + Curative) ▸ सरकोस्पोरा पानांवरील ठिपके (Secondary) ⚠️ फ्युजारियम रोपमर – Primary नाही |
| मिरची ढोबळी मिरची |
▸ भुरी (Primary, Preventive + Curative) ▸ अल्टरनारिया पानांवरील ठिपके (Secondary) ▸ सरकोस्पोरा पानांवरील ठिपके (Secondary) ⚠️ कॉलर रॉट – नियंत्रण नाही |
| वांगे |
▸ भुरी (Primary, Preventive + Curative) |
| भेंडी | ▸ भुरी (Primary, Preventive + Curative) ▸ अल्टरनारिया पानांवरील ठिपके (Secondary) |
| गवार |
▸ भुरी (Primary, Preventive + Curative) |
| झेंडू | ▸ भुरी (Primary) ▸ अल्टरनारिया ठिपके (Secondary) |
| शेवंती | ▸ भुरी (Primary) ▸ अल्टरनारिया ठिपके (Secondary) |
| भुईमूग | ▸ उशिरा येणारे ठिपके (Secondary) ⚠️ मुळकुज / स्टेम रॉट – Primary नाही |
| सोयाबीन | ▸ सेप्टोरिया तपकिरी ठिपके (Primary, Preventive + Curative) ▸ अल्टरनारिया ठिपके (Secondary) ⚠️ फ्युजारियम मुळकुज – नियंत्रण नाही |
| वाल घेवडा | ▸ भुरी (Primary) ▸ अल्टरनारिया ठिपके (Secondary) |
| मटकी मुग चवळी उडीद |
▸ भुरी (Primary) ▸ अल्टरनारिया ठिपके (Secondary) |
| हरभरा | ▸ भुरी (Primary) ▸ अल्टरनारिया ठिपके (Secondary) ⚠️ फ्युजारियम विल्ट – Primary नाही |
| वाटाणा | ▸ भुरी (Primary) ▸ अल्टरनारिया ठिपके (Secondary) |
| कलिंगड खरबूज |
▸ भुरी (Primary, Preventive + Curative) ▸ अल्टरनारिया पानांवरील ठिपके (Secondary) ⚠️ डाऊनी मिल्ड्यू / फ्युजारियम रोपकुज – Primary नाही |
| गहू | ▸ पानांवरील भुरी (Primary, Preventive + Curative) ▸ अल्टरनारिया ठिपके (Secondary) ▸ रस्ट (तांबेरा) (Primary, Preventive + Curative) |
| मका |
▸ पानांवरील भुरी (Primary) |
| फ्रेंच बिन्स | ▸ भुरी (Primary) ▸ अल्टरनारिया ठिपके (Secondary) |
✅प्रोपिकोनॅझोल 25% ई.सी – खालील बुरशी व त्यामुळे येणारे बुरशीजन्य रोग यावर नियंत्रण मिळवते.
| बुरशीचे नाव (Scientific Name) | त्यामुळे होणारा बुरशीजन्य रोग (Disease Name) | नियंत्रण प्रकार (Control Type) |
|---|---|---|
| Puccinia spp. | रस्ट / तांबेरा (Rust) | Primary – Preventive + Curative (मुख्य नियंत्रण) |
| Erysiphe / Oidium / Leveillula | भुरी (Powdery Mildew) | Primary – Preventive + Curative (मुख्य नियंत्रण) |
| Alternaria spp. | अल्टरनारिया पानांवरील ठिपके / Early blight | Secondary – Preventive (दुय्यम नियंत्रण) |
| Cercospora spp. | सरकोस्पोरा पानांवरील ठिपके (Leaf Spot) | Secondary – Preventive (दुय्यम नियंत्रण) |
| Septoria spp. | सेप्टोरिया पानांवरील ठिपके (Septoria Leaf Spot) | Secondary – Preventive (दुय्यम नियंत्रण) |
| Helminthosporium / Bipolaris | पानांवरील ठिपके (गहू, मका) | Secondary (दुय्यम नियंत्रण) |
| Mycosphaerella spp. | सिगाटोका / लीफ स्पॉट (Sigatoka Leaf Spot) | Secondary (दुय्यम नियंत्रण) |
❌ खालील बुरशीजन्य रोगांवरप्रोपिकोनॅझोल 25% ई.सी प्रभावी नाही / मर्यादित आहे.त्यामुळे प्रोपिकोनॅझोल 25% ई.सी वापरू नका.
| बुरशी / रोगकारण (Pathogen) | त्यामुळे होणारा रोग व परिणाम (Disease & Effect) |
|---|---|
| Pythium spp. | ऊमायसीट (Oomycete) – Triazole वर परिणाम नाही |
| Phytophthora spp. | उशिरा येणारा करपा / डाऊनी मिल्ड्यू – ❌ (प्रभावी नाही) |
| Rhizoctonia spp. | कॉलर रॉट / खोडकुज – ❌(विश्वसनीय नाही) |
| Sclerotium rolfsii | मुळकुज – ❌(विश्वसनीय नाही) |
| Fusarium spp. | मर / मुळकुज – ❌ (विश्वसनीय नाही) |
| Sclerotinia spp. | पांढरी कुज (White mold) – ❌(विश्वसनीय नाही) |
| Colletotrichum spp. | अँथ्रॅकोज (Anthracnose) – ❌ (अमिस्टार/कस्टोडिया वापरा) |
| Botrytis cinerea | ग्रे मोल्ड (Grey Mold) – ❌(विश्वसनीय नाही) |
| Bacterial diseases | जिवाणूजन्य रोग – ❌(विश्वसनीय नाही) |
| Viral diseases | विषाणूजन्य रोग – ❌(विश्वसनीय नाही) |
फवारणी प्रमाण
▸ प्रमाण : 0.6 ml प्रती लीटर
मुख्य वैशिष्ट्ये:
▸ तांबेरा स्पेशालिस्ट (Rust Specialist) – हे विशेषतः ‘तांबेरा’ (Rust) रोगावर जगभर ‘मानक’ (Standard) मानले जाते. यासोबतच भातावरील ‘शीथ ब्लाइट’ (Sheath Blight), कांद्यावरील जांभळा करपा आणि भुरी (Powdery Mildew) यावर प्रभावी नियंत्रण देते.
▸ जलद आंतरप्रवाही (Fast Systemic Action) – हे अत्यंत वेगाने पानांत शोषले जाणारे आंतरप्रवाही बुरशीनाशक आहे. फवारणीनंतर अवघ्या १ तासात हे पिकाच्या सिस्टिममध्ये भिनते (Rainfast), त्यामुळे फवारणीनंतर लवकर पाऊस आला तरी याचा रिझल्ट मिळतो.
▸ किक-बॅक ॲक्शन (Strong Kick-back Action) – यामध्ये रोग आल्यानंतर (Curative) काम करण्याची जबरदस्त क्षमता आहे. बुरशीची वाढ झाली असेल तरीही, हे बुरशीच्या ‘मायसेलियम’ला नष्ट करून रोगाचा प्रसार जिथल्या तिथे थांबवते.
▸ ग्रीनिंग इफेक्ट (Greening Effect) – याच्या वापरामुळे पानांमधील क्लोरोफिलचे प्रमाण वाढते. पाने गडद हिरवी, तजेलदार आणि जाड होतात (Phytotonic Effect). प्रकाश संश्लेषण क्रिया सुधारून पिकाची गुणवत्ता वाढते.
▸ ई.सी. स्वरूप (EC Formulation) – हे प्रवाही (Emulsifiable Concentrate) स्वरूपात उपलब्ध आहे. हे पाण्यात दुधासारखे विरघळते आणि पानावर एकसारखे पसरते.
▸ वाढ नियंत्रक गुणधर्म (Growth Regulation) – यामध्ये पिकाची अनावश्यक शाकीय वाढ रोखण्याचे गुणधर्म आहेत. त्यामुळे हे वापरताना डोसची काळजी घेणे आवश्यक आहे. (टीप: जास्त उष्णता असताना किंवा कोवळ्या अवस्थेत जास्त डोस झाल्यास पानांच्या कडा करपू शकतात).
प्रोपिकोनॅझोल 25% ई.सी प्रतिकार शक्ती व्यवस्थापन
‘क्रॉस रेझिस्टन्स’ टाळणे (Avoid Cross-Resistance):
▸ शास्त्रीय कारण: प्रोपिकोनॅझोल हे ‘ट्रायझोल’ (Triazole – FRAC Group 3) गटातील बुरशीनाशक आहे. या गटातील इतर बुरशीनाशके (उदा. हेक्साकोनाझोल – कोन्टाफ, टेब्युकोनाझोल – फॉलिकूर, डायफेनोकोनाझोल – स्कोअर) यांची कार्यपद्धती (DMI) समान आहे. जर बुरशीने टिल्ट विरुद्ध प्रतिकारशक्ती तयार केली, तर ती याच गटातील इतर बुरशीनाशकांनाही दाद देत नाही.
▸ टीप: जर टिल्टचा रिझल्ट येत नसेल, तर लगेच त्याचा वापर थांबवा. पुढील फवारणीत ‘स्कोअर’, ‘कोन्टाफ’ किंवा ‘फॉलिकूर’ वापरू नका. त्याऐवजी तात्पुरते या गटाचे वापर बंद करून वेगळ्या गटाचे (उदा. स्ट्रोबिल्युरिन – अमिस्टार किंवा SDHI) बुरशीनाशक वापरा.
‘मोड ऑफ ॲक्शन’ मध्ये बदल (Rotate Mode of Action):
▸ शास्त्रीय कारण: हे बुरशीनाशक बुरशीच्या पेशीमधील ‘एर्गोस्टेरॉल’ (Ergosterol Biosynthesis) निर्मितीत एका विशिष्ट ठिकाणी अडथळा आणते. सतत एकाच प्रकारचे बुरशीनाशक वापरल्यास बुरशी जनुकांमध्ये (Genes) बदल करून याला विरोध करते.
▸ टीप: साखळी तोडण्यासाठी, पुढील फवारणीत ‘मल्टी-साईट’ (Multi-site) बुरशीनाशकाचा वापर करणे अत्यंत गरजेचे आहे. उदा. मॅन्कोझेब (M-45), क्लोरोथॅलोनिल (कवच) किंवा कॉपर (ब्लायटॉक्स). यामुळे राहिलेली बुरशी नष्ट होते.
‘टँक मिक्स’ धोरण (Tank Mix Strategy – Multi-site Action):
▸ शास्त्रीय कारण: प्रोपिकोनॅझोल हे ‘सिंगल साईट’ (Single Site) बुरशीनाशक असल्याने, वारंवार एकटे वापरल्यास रेझिस्टन्सचा धोका (Medium Risk) असतो. मल्टी-साईट बुरशीनाशके बुरशीवर अनेक ठिकाणांवरून एकाच वेळी कार्य करतात.
▸ टीप: टिल्ट शक्यतो एकटे (Solo) वापरण्यापेक्षा, त्यासोबत M-45 (मॅन्कोझेब) किंवा कवच (क्लोरोथॅलोनिल) मिसळून वापरणे जास्त सुरक्षित आणि प्रभावी ठरते. यामुळे तांबेरा आणि करपा दोन्हीवर दुहेरी हल्ला होतो.
वापराची वारंवारता (Frequency of Application):
▸ नियम: एका पिकाच्या हंगामात (Crop Season) हे बुरशीनाशक जास्तीत जास्त २ ते ३ वेळाच वापरावे.
▸ टीप: सलग (Back to back) दोन टिल्टच्या फवारण्या कधीही घेऊ नयेत. दोन फवारण्यांच्या मध्ये किमान एक स्पर्शजन्य (Contact) फवारणी घ्यावी.
उपचारात्मक पेक्षा प्रतिबंधात्मक वापर (Preventive over Curative):
▸ शास्त्रीय कारण: जरी टिल्टमध्ये ‘किक-बॅक ॲक्शन’ (रोग आल्यावर मारणे) उत्कृष्ट असली, तरी रोगाचा प्रादुर्भाव खूप जास्त वाढल्यावर (Heavy Infestation) फक्त याच्यावर अवलंबून राहिल्यास ‘रेझिस्टन्स’ लवकर येतो.
▸ टीप: तांबेरा (Rust) किंवा करपा (Blight) पूर्ण शेतात पसरण्याची वाट पाहू नका. प्राथमिक लक्षणे दिसताच फवारणी करा. जर रोग खूप वाढला असेल, तर डोस वाढवू नका, त्याऐवजी कवरेज वाढवा.
जैविक बुरशीनाशकांचा वापर (Use of Bio-fungicides):
▸ शास्त्रीय कारण: रासायनिक ट्रायझोलच्या सततच्या माऱ्यामुळे बुरशीची प्रतिकारशक्ती वाढते आणि पिकाची वाढ खुंटू शकते (Stunting effect).
▸ टीप: रासायनिक साखळी तोडण्यासाठी मधल्या काळात ‘बॅसिलस सबटिलिस’ (Bacillus subtilis) किंवा ‘स्यूडोमोनास’ (Pseudomonas) या जैविक बुरशीनाशकांची फवारणी घ्यावी.
योग्य डोस आणि कव्हरेज (Optimal Dose & Selection Pressure):
▸ शास्त्रीय कारण: कमी डोस वापरल्यास बुरशी जिवंत राहते, आणि जास्त डोस वापरल्यास पिकाची पाने करपतात (Phytotoxicity).
▸ टीप: नेहमी शिफारस केलेला डोस (साधारण १ मि.ली. प्रति लिटर) तंतोतंत वापरावा. टिल्टचा डोस जास्त झाल्यास पिकाची वाढ थांबते, त्यामुळे मोजून वापरणे आवश्यक आहे.
🎥 कृषिविद्या व्हिडिओ
खालील व्हिडिओमध्ये उत्पादनाचा वापर दाखवला आहे 👇
Strobilurin गटातील सर्व प्रमुख बुरशीनाशक घटक यांचा बुरशीप्रकारानुसार परिणामकारकता चार्ट
पुढे स्लाइड करा👉
| रोग गट / Fungal Group | Propiconazole (उदा. टिल्ट) |
Tebuconazole (उदा. फॉलिकूर) |
Hexaconazole (उदा. कोन्टाफ) |
Myclobutanil (उदा. इंडेक्स) |
Difenoconazole (उदा. स्कोअर) |
|---|---|---|---|---|---|
| ओओमायसीट (Oomycetes) (Downy mildew, Phytophthora) |
★ (प्रभावी नाही) |
★ (प्रभावी नाही) |
★ (प्रभावी नाही) |
★ (प्रभावी नाही) |
★ (प्रभावी नाही) |
| ॲस्कोमायसीट (Ascomycetes) (Powdery mildew, Scab) |
★★★ (मध्यम) |
★★★ (मध्यम) |
★★★★★ (उत्कृष्ट) |
★★★★★ (उत्कृष्ट) |
★★★★ (चांगले) |
| बेसिडियोमायसीट (Basidiomycetes) (Rust, Smut) |
★★★★★ (उत्कृष्ट) |
★★★★★ (उत्कृष्ट) |
★★★ (मध्यम) |
★★ (कमी) |
★★★★ (चांगले) |
| ड्यूटेरोमायसीट (Deuteromycetes) (Alternaria, Early blight, Leaf spots) |
★★★ (मध्यम) |
★★★★ (चांगले) |
★★ (कमी) |
★★ (कमी) |
★★★★★ (उत्कृष्ट) |
⭐ रेटिंगचा अर्थ:
- ★★★★★ (5 Stars): उत्कृष्ट (Primary Control) – “स्पेशालिस्ट”
- ★★★ (3 Stars): मध्यम (Secondary Control) – “दुय्यम नियंत्रण”
- ★ (1 Star): प्रभावी नाही (Not Recommended) – “चालत नाही”
Bumper ला पर्याय म्हणून खालील उत्पादनांचा वापर करू शकता.
पुढे स्लाइड करा👉
| उत्पादन | फोटो | 200 लि. साठी पॅकिंग | किंमत | खरेदी |
|---|---|---|---|---|
| Crystal Tilt |
 |
200 लि. साठी: 200 ml | ₹ — | View |
| Dhanuka Zerox |
|
200 लि. साठी: 400 g | ₹ — | View |
| Indofil Dhan |
|
200 लि. साठी: 200 ml | ₹ — | View |
| Adama Bumper |
|
200 लि. साठी: 400 g | ₹ — | View |
| Godrej Kontrol |
|
200 लि. साठी: 400 g | ₹ — | View |
| IFFCO PikaPika |
|
200 लि. साठी: 400 g | ₹ — | View |
| Krishi Rasayan Win |
|
200 लि. साठी: 400 g | ₹ — | View |
| Tropical Agro Tagzol |
|
200 लि. साठी: 400 g | ₹ — | View |
शेतकऱ्यांचे Bumper (Propiconazole) बद्दल सर्वाधिक विचारले जाणारे प्रश्न
Bumper हे एक आंतरप्रवाही (Systemic) बुरशीनाशक आहे.
हे Triazole (ट्रायझोल) गटातील असून याचे रासायनिक नाव Propiconazole 25% EC आहे.
हे अत्यंत वेगाने झाडात शोषले जाते आणि झायलेम (Xylem) द्वारे पानांच्या टोकापर्यंत पोहोचते.
हो, यात रोग येण्याआधी (Preventive) आणि रोग आल्यावर (Curative) असे दोन्ही गुणधर्म आहेत.
तांबेरा (Rust), पानावरील ठिपके (Leaf Spot), करपा (Blight) आणि गव्हावरील काजळी (Karnal Bunt).
Bumper मुळे पिकाला गडद हिरवेपणा (Greenness) येतो आणि काही प्रमाणात पिकाची अनावश्यक शाकीय वाढ (Height) थांबते.
हो, गव्हावरील तांबेरा नियंत्रणासाठी Bumper हे जगात नंबर १ मानले जाते.
हो, भातावरील शीथ ब्लाइट (Sheath Blight) आणि लोंबीवरील काजळी (Dirty Panicle) यासाठी हे खूप प्रभावी आहे.
भुईमुगावरील टिक्का (Tikka/Leaf spot) आणि तांबेरा रोगासाठी हे उत्तम काम करते.
हो, डाळिंबावरील सर्कोस्पोरा (Cercospora) आणि कोलेटोट्रिकम (करपा) साठी हे वापरले जाते.
हो, भुरीवर हे काम करते, पण भुरीसाठी Bumper किंवा Topas जास्त स्पेसिफिक मानले जातात.
कोणत्याही पिकावरील पानांच्या ठिपक्यांसाठी (Leaf spot) Bumper हे रामबाण औषध आहे.
हो, मक्यावरील Turcicum Leaf Blight (पानावरील लांबट चट्टे) नियंत्रणासाठी हे अत्यंत प्रभावी आहे.
शेंगा भरण्याच्या अवस्थेत तांबेरा (Rust) आणि पानावरील ठिपके टाळण्यासाठी याचा वापर होतो.
साधारणपणे १ मिली प्रति लिटर पाणी (उदा. १५ लिटर पंपाला १५ मिली). जास्त डोस टाळावा.
एका एकरासाठी २०० मिली औषध २०० लिटर पाण्यातून फवारण्याची शिफारस आहे.
रोगाचा प्रादुर्भाव पाहून १५ ते २० दिवसांनी दुसरी फवारणी घ्यावी.
Bumper चा डोस जास्त झाल्यास पिकाची वाढ खुंटते (Stunting) आणि पानांच्या कडा करपल्यासारख्या दिसतात (Phytotoxicity).
हो, हे वेगाने शोषले जात असल्याने पावसाळ्यात वापरण्यासाठी सुरक्षित आहे.
फवारणीनंतर १ ते २ तासांनी पाऊस आला तरी याचा रिझल्ट मिळतो.
शक्यतो सकाळी किंवा उशिरा सायंकाळी फवारणी करावी. कडक उन्हात फवारू नये.
द्राक्षामध्ये शक्यतो काडी पक्व होताना किंवा पावसाळी वातावरणात याचा वापर होतो. मणी तयार होताना सावधगिरीने वापरावे.
हो, मिरचीवरील डाय-बॅक (Die-back) आणि ठिपके नियंत्रणासाठी हे वापरता येते.
हो, टोमॅटोवरील करपा (Alternaria) म्हणजेच अर्ली ब्लाइटसाठी हे चांगले काम करते.
हो, Bumper मध्ये ‘Growth Regulation’ गुणधर्म आहेत. हे पिकाची उंच वाढ थांबवून पीक मजबूत बनवते.
वेलवर्गीय पिकांवर खूप कमी डोस (०.५ मिली/लि) वापरावा, अन्यथा वेलीची वाढ थांबते किंवा पाने जळतात.
हो, कांद्यावरील जांभळा करपा (Purple Blotch) नियंत्रणासाठी Bumper खूप प्रसिद्ध आहे.
ऊसावरील तांबेरा (Rust) आणि काणी (Smut) रोगासाठी बेणे प्रक्रिया किंवा फवारणीसाठी वापरले जाते.
हो, हे बहुतांश कीटकनाशकांसोबत (उदा. कराटे, प्रोक्लेम) मिसळता येते.
हो, विद्राव्य खतांसोबत हे कॉम्पॅटिबल आहे.
हो, गव्हामध्ये किंवा सोयाबीनमध्ये हे कॉम्बिनेशन जास्त प्रभावी ठरते.
नेहमी आधी पाणी, मग Bumper (EC formulation) आणि मग इतर पावडर स्वरूपातील औषधे टाकावीत.
फुलोरा अवस्थेत खूप काळजीपूर्वक किंवा कमी डोसने वापरावे, अन्यथा फुलगळ होऊ शकते.
हो, हे पिकाला ‘Dark Green’ (गडद हिरवा) रंग आणि एक प्रकारची चकाकी (Lushness) देते.
मर रोगासाठी हे काम करत नाही, त्यासाठी रोको किंवा ट्रायकोडरमा वापरावे.
साधारण ३ ते ४ आठवडे (20-25 दिवस) पिकाचे संरक्षण करते.
धान्य पिकांसाठी साधारण ३० दिवस आणि भाजीपाल्यासाठी १४ दिवस.
हे पिवळसर रंगाच्या लिक्विड (EC – Emulsifiable Concentrate) स्वरूपात येते.
हो, पाने हिरवीगार आणि रोगमुक्त राहिल्याने प्रकाश संश्लेषण वाढते व उत्पादन वाढते.
एकाच हंगामात २ पेक्षा जास्त वेळा Bumper वापरू नये. इतर गटातील बुरशीनाशकांचा आलटून पालटून वापर करावा.
‘Bumper’ हा मूळ ब्रँड Adama कंपनीचा आहे.
हे मध्यम किंमतीचे आहे, परंतु डोस कमी लागत असल्याने (१ मिली/लि) शेतकऱ्यांना परवडते.
हो, कारण यात ‘Kick-back’ ॲक्शन आहे, ज्यामुळे पानांच्या आत गेलेली बुरशी देखील नष्ट होते.
हो, पानगळ करण्यासाठी किंवा छाटणीनंतर बुरशीचा संसर्ग रोखण्यासाठी हे वापरता येते.
